با توجه به اختلافات درونی کشورهای عضو گروه 1+5 در مورد برنامه هستهای ایران، ایالات متحده در این میان توانسته است که ابتکار عمل را به دست گرفته و پیشنهاد کند که این مساله از طریق دیپلماسی حل شود.
نیکلاس برنز، معاون وزیر خارجه آمریکا همزمان با مذاکرات تلفنی اعضای گروه 1+5 درباره نامه اخیر دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران به مسئول امور سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ابتکار عملی را برای حل موضوع هستهای ایران پیشنهاد داده است.
محور این ابتکار عمل برقراری روابط دوجانبه واشنگتن و تهران است که بنا به نیکلاس برنز در سه سطح باید دنبال شود؛ تحریمهای سختتر، دیپلماسی بیشتر و توسعه یک رابطه دوجانبه.
معاون وزیر خارجه آمریکا گفت که به باور وی خاورمیانه درحال تبدیل شدن به مهمترین منطقه جهان است و آهسته به نقطه تمرکز سیاست خارجی ایران تبدیل میشود.
برنز با تاکید بر این که آمریکا و اروپا تحریمهای سخت خود علیه ایران را ادامه میدهند، گفت خلا تجاری از سوی کشورهای دیگر به ویژه از سوی روسیه، چین، ژاپن، کره جنوبی و امارات عربی متحده پر میشود.
اکنون، زمان دیپلماسی
نیکلاس برنز باردیگر تاکید کرد که اکنون زمان دیپلماسی است، نه جنگ.
به گفته وی باتوجه به ارزیابیهای مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ایران، واشنگتن دلیلی دارد که باور کند هنوز زمانی برای ادامه دیپلماسی هست.
وی گفت: حضور نماینده آمریکا در مذاکرات ژنو یک گام مثبت بود، اما همه گزینهها باید روی میز نگاه داشته شود تا ایران را وادار کند که به درخواستهای بینالمللی پاسخ دهد.
به اعتقاد معاون وزیر خارجه آمریکا، تهران و واشنگتن باید برای توسعه روابط خود تمرکز بر تنشهای موجود را متوقف کرده و به آینده نگاه کنند.
تاکید اروپا بر وحدت نظر 1+5 در برابر ایران
اعضای گروه 1+5 در ارتباط با پاسخ ایران به بسته پیشنهادی غرب، تهدید کردند که باردیگر به شورای امنیت متوسل خواهند شد.
فرانک والتر اشتاین مایر، وزیر خارجه آلمان ضمن این ادعا که پاسخ ایران ناکافی و ناتمام بود، گفت گروه 1+5 به پیدا کردن راه حلی از طریق مذاکره تاکید دارد.
وزیر خارجه آلمان با اشاره به اختلاف نظراعضای گروه 1+5 و مواضع روسیه گفت لازم است اعضای این گروه وحدت خود را در برخورد با ایران حفظ کنند.
ایران روز سهشنبه پاسخ کتبی خود را به خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تسلیم کرد، اما اروپا به این دلیل که پاسخ ایران را درباره تعلیق غنیسازی اورانیوم شفاف نمیداند، از پاسخ ایران ابراز ناامیدی کرد.
جمهوری اسلامی در این نامه تاکید کرده است که پاسخ دادن به نگرانیهای مشترک تمام طرفها گام نخست بوده و ایران آماده است در نزدیکترین فرصت ممکن پاسخ روشنی به پیشنهاد غرب دهد، درحالی که به طور همزمان انتظار دریافت پاسخ روشن برای ابهامات خود را دارد.
روسیه مخالف تعیین مهلت
نامه ایران همانگونه که سبب واکنش وزیرخارجه آلمان شد، اختلافاتی را نیز در میان کشورهای عضو گروه 1+5 در پی داشت.
سفیر روسیه در سازمان ملل متحد گفت که مسکو هیچ ضربالاجلی برای پاسخ ایران به بسته پیشنهادی قدرتهای جهانی تعیین نکرده و بر ادامه مذاکرات تأکید دارد.
ویتالی چورکین با اعلام اینکه ایران پاسخ صریحی به مشوق پیشنهادی قدرتها برای توقف غنیسازی ارائه نداده است، گفت که موسکو ترجیح میدهد پاسخی صریح از تهران دریافت کند، اما این مساله پیچیدهتر از آن است که همه میدانند.
به گفته تحلیلگران، با وجود این که کرملین خواستار انعطاف بیشتر قدرتهای جهانی به نفع تهران شده است، اما با توجه به تغییر مواضع روسیه در سالهای گذشته، ایران نمی تواند بیش از این بر روی تداوم این اختلافات و مخالفت روسیه یا چین با غرب در شورای امنیت حساب کند.
برخی ناظران بر این باورند که به زودی مواضع روسیه به مواضع غرب نزدیک شده و دور از انتظار نیست که در صورت عدم دستیابی به توافق با تهران، قطعنامه جدیدی علیه ایران در شورای امنیت تصویب شود.